Chúng ta đang sống ở Thời đại Hoàng Kim của những khám phá về loài Khủng long.
Trên khắp thế giới,
một thế hệ khủng long mới đã được phát hiện.
Từ những loài khổng lồ nhất và những sát thủ nguy hiểm nhất
đến những loài kỳ lạ và tuyệt đẹp nhất.
Từ Bắc Cực đến Châu Phi.
Từ Nam Mỹ đến Châu Á.
Trong vài năm gần đây,
chúng ta đã khai quật được các hóa thạch tuyệt vời,
được bảo tồn nguyên vẹn đến mức khó tin.
Kết hợp với các công nghệ hình ảnh mới nhất,
chúng ta đã có thể nghiên cứu sâu hơn và hiểu biết được nhiều điều hơn trước.
Nó cho chúng ta có cái nhìn toàn cầu thực tế về các tạo vật tuyệt diệu này.
HÀNH TINH KHỦNG LONG
NHỮNG GÃ KHỔNG LỒ MỚI
Trong chương trình này, chúng ta nghiên cứu các loài khổng lồ mới,
những loài nặng nhất trong thế giới khủng long.
Chỉ những năm gần đây, chúng ta đã có những khai quật
về nhiều loài khủng long lớn nhất từng sống.
Những loài vật có kích thước lớn như thế có nhiều điều khó hiểu.
Làm thế nào và tại sao chúng phát triển lớn đến như thế?
Liệu có loài thú nào dám tấn công một con thú lớn thế hay không?
Một trong những loài khổng lồ này đã làm lu mờ tất cả loài khác.
Với chiều dài 35m, nó dài như loài Diplodocus.
Nhưng loài khủng long này lại nặng hơn đến 7 lần.
Loài khổng lồ này được tìm thấy lần đầu tiên vào những năm 1990
trong một cuộc khai quật ở Argentina.
Tại Patagonia, một hóa thạch đã được đưa lên khỏi mặt đất.
Đó chỉ là một đốt xương sống, nhưng nó cao bằng con người.
Các xương khác cũng được tìm thấy.
Chúng thuộc về loài khủng long lớn nhất từng được biết đã đi lại trên trái đất.
Nó sống ở Nam Mỹ vào 95 triệu năm trước.
Trong một thế giới hoàn toàn khác biệt với hiện nay,
một thế giới mà chỉ đến giờ ta mới biết được các bí mật của nó.
Sự khởi đầu của một cuộc đời mới.
Nhưng ở những vùng đồng bằng này, nguy hiểm luôn luôn rình rập.
Đây là Chaoyangopterid Pterosaur,
bị thu hút bởi con mồi dễ dàng nằm trong tổ của nó.
Cuối những năm 1990,
một loài khủng long đặc biệt đã được khám phá ở Argentina.
Tại một vị trí, một ổ trứng được tìm thấy, có đầy trứng khủng long
hầu như vẫn còn nguyên vẹn.
Vài quả trứng thậm chí còn nguyên phôi thai khủng long.
Rồi vào năm 1999, ở cùng vị trí tổ trứng đó,
một bộ xương khủng long trưởng thành hoàn chỉnh đã được tìm thấy.
Có vẻ chúng đã tìm được bố mẹ.
Nhưng ấn tượng ban đầu có thể bị lừa dối.
Không phải bố mẹ chúng.
Đây là Skorpiovenator, một kẻ săn mồi.
Bộ xương được tìm thấy ở chỗ tổ chắc chắn là của kẻ cướp tổ,
ăn những con non mới nở.
Bố mẹ thật của tổ trứng, loài sở hữu đốt sống lớn
chính là Argentinosaurus.
Một động vật ăn thực vật khổng lồ khiến mọi thứ quanh nó đều lùn hẳn.
Từ những xương tìm thấy, ta đã tính được Argentinosaurus
là một loài dài 35 m, và nặng khoảng 75 tấn.
Khi vừa ra đời, con non đã nặng 5kg
và cần phải bảo vệ mình ngay lập tức.
Từ các nghiên cứu phôi và xem xét xương của những con trưởng thành,
chúng ta biết sự phát triển của loài khổng lồ này thật phi thường.
Trong 40 năm, chúng tăng trưởng từ 5kg
lên đến 75, 000kg một cách đáng kinh ngạc.
Lúc cao điểm, tính toán cho biết, mỗi ngày chúng tăng thêm 40kg.
Phôi khủng long được bảo quản tốt
cho ta thấy chúng đã có sẵn răng,
sự chuẩn bị cho việc ăn cả đời.
Nhưng trở thành khổng lồ cần nhiều hơn là biến cả tấn thức ăn
thành các cơ bắp.
Đó là sự thành công và sinh tồn của một loài trong hàng triệu năm.
Một cách để tăng cơ hội sống sót
là có nhiều con cái.
Và cách tốt nhất để làm thế là đẻ trứng.
Thật nhiều trứng.
Bãi đẻ trứng ở Patagonia kéo dài một cách kinh ngạc đến 15km
và chứa hàng chục ngàn trứng.
Và nơi đó được sử dụng liên tục trong hàng trăm ngàn năm.
Với sát thủ như Skorpiovenator,
bãi đẻ trứng chính là một lễ hội.
Nhưng với hàng trăm ngàn con non,
chúng chỉ có tác động khá nhỏ lên sự thành công của loài này.
Và không gây được đe dọa nổi các con trưởng thành.
Nhưng bất cứ nơi nào có loài ăn thực vật khổng lồ,
thì luôn có một sát thủ khổng lồ sống ở gần đó.
Và chắc chắn vậy,
một khám phá sửng sốt khác cũng được tìm thấy ở Argentina.
Ở cùng vùng đó, một bộ xương gần hoàn chỉnh
của một loài săn mồi khổng lồ được bảo quản tốt đến kinh ngạc đã được khai quật.
Riêng xương sọ đã dài hơn 1, 5m.
Và khi mẫu vật lớn hơn được tìm thấy lần thứ hai,
rõ ràng nó đã trở thành loài săn mồi lớn hơn
bất cứ loài nào từng được tìm thấy trước đây.
Lớn hơn cả T. Rex.
Rõ ràng là những loài săn mồi khổng lồ cũng từng đi lang thang ở Nam Mỹ.
Và sự xuất hiện của Argentinosaurus
có thể đáp ứng nhu cầu của nó.
Thực tế là bất cứ nơi nào loài ăn thực vật khổng lồ từng được phát hiện,
rõ ràng là luôn có một loài săn mồi khổng lổ sống bên cạnh chúng.
Từ Mỹ đến châu Âu rồi châu Á,
chúng ta thấy mối quan hệ này được lặp đi lặp lại.
Nhưng vẫn còn một nơi trên trái đất vẫn tồn tại một bí ẩn.
Trong nhiều thập kỷ, châu Phi là lục địa bị lãng quên,
một khoảng trống lớn trong hiểu biết của chúng ta về hành tinh khủng long.
Nhưng đến năm 2000, một cụm xương được khai quật ở Bắc Phi.
Những cái xương khổng lồ,
một khúc xương chân đã cao như con người.
Dường như nơi này cũng là vùng đất của những kẻ khổng lồ.
Và việc đó cũng đồng nghĩa với một điều.
Sự tồn tại một sát thủ khổng lồ.
95 triệu năm trước,
nơi này là một nơi khô hạn và khó tồn tại.
Thực phẩm và nước chỉ tìm thấy ở một nơi duy nhất ở đây,
dọc theo bờ một con sông
có tên gọi Sông của những kẻ khổng lồ.
Đây là Paralititan, một loài vật nặng 45 tấn
với cân nặng không có đối thủ.
Với loài động vật với kích cỡ này, thì không dễ dàng để luôn giữ mát mẻ,
nên ở gần nước là rất quan trọng.
Nhưng dòng sông là nơi nguy hiểm.
Đây không phải là chỗ tốt với một con chưa trưởng thành bị mắc kẹt.
Không chỉ vì những con cá sấu.
Con sông này còn có nhiều mối đe dọa lớn hơn rất, rất nhiều.
Trông có vẻ quen thuộc,
nhưng nó không phải là loài cá sấu bình thường.
Với một hộp sọ dài gần 2m,
kích cỡ của nó lớn hơn gấp đôi so với cá sấu hiện nay.
Đây là Sarcosuchus.
Với cân nặng gần 8 tấn,
chẳng cần phải bàn cãi, nó là Vua cá sấu.
Một sát thủ máu lạnh.
Và dĩ nhiên là nó có thể kéo con mồi xuống nước
và dìm chết con mồi.
Nhưng, kể cả với một loài săn mồi như thế,
thì Con sông của những kẻ khổng lồ còn có nhiều nguy hiểm hơn.
Trên khắp thế giới từ châu Phi đến Argentina,
loài Sauropods khổng lồ có ở khắp mọi nơi.
Đàn Argentinosaurus này đang trên đường di chuyển,
đi qua các dầm lầy bị che phủ bởi tro núi lửa.
Đây là một nơi nguy hiểm nếu có kẻ sống trong bóng tối.
Những gã khổng lồ này quá lớn
nên đã biến cát dưới chân chúng thành cát lún,
tạo thành những cái bẫy chết người với từng bước đi.
Mối nguy hiểm đó được đồ họa tiết lộ vào năm 2010,
khi rất nhiều dấu chân đáng kinh ngạc được khai quật.
Những dấu chân có chứa một bí mật chết người.
Sau nhiều tháng miệt mài xem xét,
vài vết chân hóa thạch được tìm thấy có chứa xương của nhiều loài động vật khác.
Một nghĩa địa của hai loài động vật có vú,
mười con khủng long nhỏ, hai cá sấu và một con rùa.
Tổng cộng, 18 con vật đã bị chôn chỉ trong một bước chân.
Nhưng để trở thành to lớn không dễ dàng gì. Nó đòi hỏi việc ăn uống nghiêm túc.
Argentinosaurus nặng khoảng 75 tấn.
Một con voi châu Phi ăn 18 tiếng mỗi ngày để trưởng thành.
Argentinosaurus nặng hơn con voi hơn 10 lần.
Vậy ăn bao nhiêu mới đủ cho chúng?
Chúng đã biến mình trở thành cái máy ăn hiệu quả nhất
mà thế giới từng biết đến.
Mọi chi tiết cơ thể của chúng đã được thiết kế để lấy được nhiều thức ăn nhất
và mất ít năng lượng nhất, với nỗ lực ít nhất.
Cái cổ dài cho phép chúng tiếp cận nhiều thức ăn hơn mà không cần di chuyển.
Nhưng cách chúng ăn mới là quan trọng.
Chúng không phí thời gian để nhai.
Chúng kéo và nuốt chửng toàn bộ cành lá,
và được tiêu hóa do vi khuẩn trong ruột khổng lồ của chúng.
Không nhai nghĩa là chúng không cần một cái đầu to và nặng
với răng lớn và cơ hàm,
cũng có nghĩa là cổ chúng có thể phát triển dài,
có thể vươn tới những thực phẩm mà không loài nào có thể với đến.
Trở nên to lớn nghĩa là chúng không có trong thực đơn của loài săn mồi.
Nhưng ở đây, có một sát thủ hoàn toàn khác.
Với chiều dài khoảng 10m và cân nặng tầm 4 tấn,
đây là Mapusaurus.
Một sát thủ mới phát hiện trong khu vực.
Một mình thì nó thì không thể đọ nổi với một con Argentinosaurus hoàn toàn trưởng thành.
Nhưng sát thủ khổng lồ này không đơn độc.
Trong nhiều năm, ta đã từng nghĩ là một con Argentinosaurus trưởng thành
là quá lớn để bất cứ loài săn mồi nào tấn công.
Nhưng năm 2006, một khám phá mới đột nhiên
khiến loài khủng long to nhất cũng là loại dễ thương tổn.
Khi đào vào đất ở Argentinean,
họ không chỉ tìm thấy một con săn mồi được chôn ở đây.
Xương của ít nhất 7 con Mapusaurus
ở các độ tuổi và kích cỡ khác nhau được tìm thấy nằm cùng nhau.
Cho thấy đây là một nhóm.
Rõ ràng là loài sát thủ khổng lồ đã đi săn theo bầy.
Nên có nhiều khả năng để hạ nổi loài khủng long lớn nhất.
Thậm chí một con Argentinosaurus hoàn toàn trưởng thành cũng không an toàn với nhóm này.
Cách phòng thủ tốt nhất là tận dụng kích cỡ của nó.
Răng của Mapusaurus sắc như dao,
dùng để cắt thịt.
Với con mồi to như thế, một vết cắn không thể gây tử vong.
Nó cho thấy Mapusaurus có thể chỉ cần cắn nhẹ,
ăn nạn nhân của nó từ từ mà không cần giết chết nạn nhân.
Nạn nhân còn sống thì cung cấp nhiều thức ăn cho nhiều ngày sau.
Nhưng dù đi theo nhóm,
những sát thủ khổng lồ này cũng dễ gặp phải nguy hiểm.
Tấn công một con thú nặng hơn mình 10 lần
là một sự liều lĩnh chết người.
Ngay cả với sự đe dọa khi bị săn theo bầy,
kích thước hiện tại của đám khổng lồ này sẽ luôn giữ cho chúng được an toàn.
Nhưng cần phải phát triển để thành một con khổng lồ.
Nghĩa là những con trẻ và nhỏ hơn đang gặp nguy hiểm lớn nhất
từ loài săn mồi khổng lồ như Sarcosuchus.
Và ở châu Phi này thì không có nơi nào để trốn.
Mọi chuyện đang trở nên tồi tệ hơn với con Paralititan còn nhỏ.
Quanh Con sông của những kẻ khổng lồ, vẫn có sát thủ khác.
Carcharodontosaurus.
Loài săn mồi luôn tìm con mồi dễ giết nhất,
con mồi bị thương, yếu hay còn nhỏ.
Con Paralititan có cả ba yếu tố.
Trong trò chơi chết người của sinh tồn
thì chỉ có một kẻ chiến thắng.
Nhưng chưa có gì là chắc chắn.
Carcharodontosaurus có thể xử lý con nhỏ này,
nhưng một đàn trưởng thành 45 tấn lại là vấn đề khác.
Bị thương nhưng còn sống, con nhỏ này đã may mắn trốn thoát.
Các cuộc chạm trán như thế này đã để lại nhiều manh mối đến sau này.
Giữa những xương của một con Paralititan,
ta đã tìm thấy một răng của Carcharodontosaurus
đã cho thấy mối liên hệ giữa thợ săn và con mồi.
Chúng hoàn thành một cái nhìn toàn cầu,
một phần được lặp đi lặp lại nhiều lần trên khắp thế giới.
Ở châu Á, chúng ta tìm thấy Mamenchisaurus và Sinraptor.
Bắc Mỹ, Diplodocus và Allosaurus
và bây giờ ở châu Phi.
Với mỗi loài khổng lồ ăn thực vật,
chúng ta đều tìm được một loài săn mồi khổng lồ sống bên cạnh nhau.
Và ở Nam Mỹ, nơi có những loài lớn nhất.
Argentinosaurus và Mapusaurus.
Hai loài khổng lồ mà số phận dường như được gắn bó chặt chẽ với nhau.
Con Argentinosaurus này bị thương do một nhóm Mapusaurs,
và đã chết vì vết thương của nó.
Trên đồng bằng, một loài săn mồi tinh mắt khác
đã nhanh chóng phát hiện con vật tội nghiệp.
Đó là một phần thưởng đáng để chờ đợi.
Và thu hút động vật ăn thịt từ nhiều dặm xung quanh.
Mapusaurus không phải chỉ đi săn.
Giống hầu hết các động vật ăn thịt ngày nay,
ăn xác đóng một vai trò rất lớn trong chế độ ăn của chúng.
Chúng ta đã hiểu rõ về sinh học của con Sauropods khổng lồ
ước tính trong 70 tấn này,
có 11 tấn xương, 3.5 tấn máu,
4 tấn nội tạng và da,
15 tấn mỡ và 39 tấn thịt.
Đủ để nuôi một bầy trong nhiều ngày.
Mapusaurus phụ thuộc vào loài Sauropods khổng lồ
trong sự sống còn.
Khi loài Argentinosaurus biến mất khỏi Nam Mỹ vào 93 triệu năm trước,
thì loài săn mồi khổng lồ Mapusaurus cũng vậy.
Ở châu Phi cũng có cùng câu chuyện đó.
Khi loài Paralititan biến mất, Caracharodontosaurus cũng biến mất theo.
Nó chỉ ra sự tuyệt chủng có liên quan.
Và câu chuyện này cứ lặp đi lặp lại theo thời gian.
Khi loài khổng lồ Sauropods biến mất,
loài săn mồi khổng lồ cũng mất đi nguồn cung cấp thực phẩm chính
và chúng cũng chịu cùng số phận.